Home

WELKOM

op de site van de

HISTORISCHE VERENIGING KOEDIJK

Het Museum is open

tijdens de openingstijden van de Molenschuur

Nieuws van de Historische Vereniging Koedijk

Kennemers, Westfriezen, ‘Geestmannen’ en Koedijkers

Geografie en bewoning van Noord-Kennemerland en westelijk West-Friesland tot omstreeks 1350

door drs. Frits David Zeiler (historicus)

Op maandag 26 september 2022

aanvang 20.00 uur

Ontmoetingscentrum De Rietschoot

Saskerstraat 44 Koedijk

 

In de late prehistorie, de Romeinse tijd en de eerste paarhonderd jaar van de Middeleeuwen is het gebied dat nu Noord-Holland heet betrekkelijk spaarzaam bewoond.

De dorpen liggen op de hogere gronden – strandwallen en oeverwallen – en slechts in enkele gevallen in het daartussen gelegen veen. Zij vormen met elkaar een bescheiden regio, door de archeoloog Heidinga ‘kerngewest’ genoemd.

In de Frankische tijd vanaf de 8ste eeuw worden ze een ‘gouw’, een bestuursdistrict. In diezelfde tijd (vanaf 695) dringt het Christendom tot deze streken door.

De eerste kerken uit de tijd van Willibrord vinden we in de kerngewesten, waar eenvoudig de meeste mensen woonden.

De nieuwe dorpen in de veenontginningen, die vanaf de 10de  eeuw op grote schaal worden ondernomen, zijn dochterkerken van deze oudste stichtingen.

De kerkelijke indeling is preciezer dan de indeling in gouwen: er worden in het begin van de 12de eeuw echte, scherpe grenzen getrokken.

Dat leidt ertoe, dat het oorspronkelijke Geestmerambacht (Oudkarspel, Noord- en Zuid-Scharwoude en Warmenhuizen) niet tot West-Friesland gaat behoren,maar bij Kennemerland blijft.

Het aangrenzende gebied (Broek op Langedijk, Sint Pancras en Koedijk) heet aanvankelijk ‘Vronlergeisterambocht’.

Het is later in cultuur gebracht – Koedijk ontstaat pas in of omstreeks 1324. Dit gebied wordt bestuurlijk wel tot West-Friesland gerekend, maar zal op den duur waterstaatkundig bij het Geestmerambacht worden getrokken.

De Westfriese identiteit wordt natuurlijk gevoelsmatig versterkt door de ligging van het geheel binnen de Omringdijk (13de-14de eeuw).  Ga er maar aanstaan als je dat in kaart moet brengen!

Meer naar het zuiden in Noord-Holland, van de Schermer tot Assendelft en verder, dragen de begrenzingen nog weer andere sporen van de vroegmiddeleeuwse ontginningsbeweging.

Hier speelt de aanwezigheid van het voormalige Oer-IJ een belangrijke rol. In het noorden vinden we de Rekere en de Zijpe, die mede bepalend zijn geweest voor de geografie van het gebied.

Maar waar lag dan dat riviertje de Kinne, dat zijn naam heeft gegeven aan Kennemerland?

Frits David Zeiler (Bergen NH, 1949) publiceert regelmatig over de geschiedenis van deze streken, zoals recentelijk de Canon van Egmond, het rapport Geesten in Holland en bijdragen aan de Atlas van het Oer-IJ-gebied. 

De zaal is open om 19.30. Vooraanmelding is verplicht.

U kunt een plaats reserveren door een e-mail te sturen naar : penningmeester@historisch-koedijk.nl

 De lezing is voor iedereen toegankelijk; leden van de vereniging krijgen voorrang bij verdeling van de beschikbare plaatsen. Toegang is gratis

Met vriendelijke groet

Historische Vereniging Koedijk

Evenementencommissie